Sağlık
Tarım ve Gıdalar
| Administrator tarafından yazıldı |
| Perşembe, 24 Eylül 2009 22:35 |
|
GRİP AŞISI NASIL ÜRETİLİYOR?  Aşılar nasıl üretiliyorGrip aşısını da kapsayan şekilde, aşılar genel bir yöntem olarak tavuk yumurtalarında üretilmektedir. Yumurtadan aşı üretilme tekniği 1950 yıllarından beri kullanılan bir yöntemdir. Aşıların hücre kültüründe üretilmesi ile ilgili araştırmalar da yapılmaktadır. Gelecekte yeni aşıların bu yönem ile üretileceği düşünülmektedir. Domuz gribi aşısının da hücre kültürü ile üretim yöntemi üzerine çalışmalar vardır. Novartis firması bu yöntem ile domuz gribi ve mevsimsel gribi içeren lisanslı aşılar üretmektedir.
Yumurtadan aşı üretimini özetleyecek olursak, domuz ya da kuşların boğazlarından elde edilen virüslerin mikroskobik derecede az miktarları, yumurtadaki hava kesesine enjekte edilir. Bir kaç gün sonra virüs miktarı artar ve yumurtadan virüsler alınır. Yaklaşık 300.000 yumurtadan 100.000 dozluk aşı üretilebilmektedir. Yumurtadan alınan virüslere, istenmeyen mikropların ürememesi için çeşitli kimyasallar eklenir. Daha sonra saflaştırma ve diğer işlemler gerçekleştirilir. Aşı üreticilerinin yeterli miktarda aşıyı sağlaması yaklaşık altı ay sürmektedir. Bu sebeple aşı üreticileri daha hızlı bir yöntem olan hücre kültüründen aşı üretimi üzerine çalışmalar yapmaktadırlar. Bu yöntemde insandan veya böcek, maymun köpek gibi canlılardan elde edilen hücreler, laboratuvarda yetiştirilerek istenen virüsün üretilmesi amaçlanmaktadır. Konu ile ilgili başarılı çalışmalar yapılmaktadır. Ancak kullanılan hücrelerden aşıya yabancı DNA, RNA, virüs, protein veya diğer maddelerin geçme riski vardır. Hücre kültürü yöntemi ve riskleri ayrıca incelenecektir.  Yumurta ile aşı üretiminde, bir çok yabancı ve istenmeyen bakteri, virüs, protein parçası gibi yapılar aşıya geçebilir. 2004 yılında İngiltere'de Chiron firmasının Fluvirin isimli grip aşısının üretim lisansı 3 ay boyunca dondurulmuştur. Sebebi ise, aşılarda Serratia marcescens isimli istenmeyen bir bakteri türünün bulunmasıydı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi olay üzerine, aşının o yıl kullanılmasını yasaklamıştır[1]. Ayrıca, yumurtalarda bulunan virüsler, Campylobacter gibi bakteri türleri ve çeşitli istenmeyen organizmalar aşının yapısına katılabilmektedir. Grip aşılarının içerdiği virüs türleri nasıl belirleniyor Grip aşılarının içeriğine konan virüs tipleri her yıl yenilenmektedir. Bu sebeple her yıl yeni aşı olunması gerektiği belirtilmektedir. Fakat bu aşıların korunmayı amaçladığı virüs tiplerinin, o yıl ortaya çıkacak yeni virüsler ile aynı olma olasılığı yüksek değildir. Grip virüsünün çıkış organizması olarak kuşlar kabul edilmektedir. Ancak kuşlardan direkt insana hastalık bulaşmayıp, insana benzer yapıda olan domuz gibi hayvanların vucudunda virüsün değişim geçirmesi gerektiği düşünülmektedir. Dünya Sağlık Örgütü grip virüsünün sürekli değişen yapısına karşı geniş bir takip sistemine sahiptir. Her yıl dünyanın çeşitli bölgelerinden insanlar ve domuzlardan grip virüsü örnekleri laboratuvarlarda incelenmektedir. Virüslerin yüzeyinde bulunan bazı yapılar incelenerek türleri belirlenmektedir. Bu yapıların farklı kombinasyonları farklı virüs tiplerini verir (H1N1, H5N1 domuz ve kuş gribi gibi). İncelemeler sonucu gelecek yıl hangi virüsün etkili olacağı belirlenilmeye çalşılmaktadır. Belirlenen türler ise yeni aşılarda kullanılmaktadır. Ancak burada önemli bir sorun yatmaktadır. Virüsler farklı coğrafi ve toplumsal yapıları olan ülkelerde farklı şekillerde değişim geçirir. Bu sebeple her yerde kullanılabilecek genel bir grip aşısı tipi yoktur. Tek bir ülke için bile aşı üretilmek istendiğinde grip virüsünün onlarca farklı türü ile karşı karşıya kalınmaktadır. Belli bir mevsim hangi türün ortaya çıkacağını belirten bir modelleme yoktur. 2003-2004 yıllarında ABD Hastalık Koruma ve Kontrol merkezi tarafından 863 farklı grip virüsü tipi belirlenmiştir[2]. Aşılarda ise bir kaç türden fazla virüs tipi bulunmamaktadır. Diğer olası virüslere karşı aşılar koruma sağlamamaktadır. Diğer bir sorun ise virüslerin genetik sürüklenme dediğimiz değişime uğramasıdır. Özellikle toplumda ilgili virüse direnç arttığında bu durum gerçekleşir ve virüs daha farklı bir genetik yapıya sahip olur. Böyle olunca yüzey yapılarındaki farklı grup sayısı artar. Bu da uygulanan aşıları daha da etkisiz hale getirmektedir. Kaynaklar 1. Robert Roos, None of Chiron's flu vaccine is safe, FDA says, Center for Infectious Disease Research & Policy, University of Minnesota http://www.cidrap.umn.edu/cidrap/content/influenza/general/news/oct1504vaccine.html 2. CDC (2004) Update: Influenza Activity United States, 2003 04 Season, April 9, 53(13);284-287 |